O projekcie

Projekt skupia się na określeniu metodami foresight kierunków rozwoju zeroemisyjnej gospodarki energią w Polsce do 2050 roku. Wskazane w projekcie kierunki rozwoju gospodarki obejmą technologie, które pozwolą na rozwój energetyki krajowej w oparciu o posiadane surowce energetyczne oraz spełnią wymagania co do wielkości emisji gazów cieplarnianych.

Zamierzenie podjęcia badań w zakresie zeroemisyjnej gospodarki energią w warunkach zrównoważonego rozwoju Polski do roku 2050 wyniknęło w sposób bezpośredni z dyskusji nad wynikami ukończonego w 2007 roku projektu „Scenariusze rozwoju technologicznego kompleksu paliwowo-energetycznego dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju". Wnioski z projektu z jednej strony wskazywały na konieczność okresowej weryfikacji scenariuszy rozwoju gospodarki energetycznej w Polsce przy uwzględnieniu dłuższej perspektywy czasowej (poza 2030 rok), z drugiej - na potrzebę bardziej szczegółowego opracowania problematyki innowacyjnych technologii charakteryzujących się brakiem emisji dwutlenku węgla w świetle uwarunkowań zewnętrznych obejmujących aspekty zrównoważonego rozwoju i tendencje polityczno-prawne.

W celu ograniczenia emisji dwutlenku węgla z procesów energetycznych, obok modernizacji technologii wytwarzania energii z paliw kopalnych, coraz większą rolę odgrywają źródła zeroemisyjne (OZE, energia jądrowa) oraz metody oszczędności energii. Zastosowanie tych technologii i metod w wielu przypadkach powoduje powstawanie określonych dodatkowych kosztów społecznych i ma wpływ na zrównoważony rozwój. Z tych względów, przedmiotem projektu są badania najbardziej prawdopodobnych scenariuszy rozwoju energetyki zeroemisyjnej z uwzględnieniem spełnienia warunków zrównoważonego rozwoju w specyficznych warunkach Polski.

Projekt podzielony jest na zadania, z których każde stanowi spójną całość, a wyniki kolejnego zakończonego zadania stanowić będą dane wejściowe do rozpoczęcia następnych zadań.

Zaplanowano realizację  następujących zadań:

Zadanie 1 - Prace przygotowawcze

Zadanie obejmuje prace organizacyjne i przygotowawcze warunkujące sprawne przeprowadzenie badań w ramach projektu. Przeprowadzona zostanie również rekrutacja ekspertów, którzy będą pracować w panelach.

Zadanie 2- Agregacja danych wybranych w wyniku oceny eksperckiej

Agregacja danych z poszczególnych zakresów dokonana będzie przez zespoły ekspertów z danej dziedziny w oparciu o krytyczną analizę literatury i informacje dotyczące przedmiotu badań. Zastosowana zostanie metoda skaningu środowiskowego lub dynamiki systemowej. W przypadku zagadnień technologicznych wykorzystane zostaną wyniki pierwszego etapu zakończonego w 2007 roku Foresight'u Technologicznego „Scenariusze rozwoju technologicznego kompleksu paliwowo-energetycznego dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju". W trakcie tego zadania zostanie także zorganizowane seminarium rozpoczynające projekt, które jednocześnie zainicjuje prace paneli .

Zadanie 3 - Przewidywanie uwarunkowań zrównoważonego rozwoju oraz technologii

Listy czynników społecznych, politycznych, ekonomicznych i środowiskowych utworzone zostaną w wyniku pracy w grupach ekspertów (panelach) metodą „burzy mózgów". Scalanie listy nastąpi przy zastosowaniu metody analizy strukturalnej z wykorzystaniem programów komputerowych. Jako narzędzie pomocnicze przewiduje się również zastosowanie metody rozwiązywania sytuacji konfliktowych wybranej na podstawie wykonanego w tym zadaniu przeglądu. Lista technologii kluczowych opracowana będzie metodą priorytetyzacji w oparciu o określone kryteria atrakcyjności i wykonalności technicznej.

Zadanie 4 - Koncepcje scenariuszy zrównoważonego rozwoju oraz klastrów technologii

Kluczowym narzędziem dla utworzenia scenariuszy rozwoju zrównoważonego będą przeprowadzone w dwóch turach badania metodą Delphi z zaangażowaniem dużej grupy respondentów. Tezy do ankiety utworzone zostaną w oparciu o czynniki SEEP uzgodnione w zadaniu 3.  Klastry technologii będą wynikiem analizy technicznej przeprowadzonej w gronie ekspertów panelu technologicznego. Wykorzystana zostanie metoda analizy wzajemnych wpływów (cross-impact) oraz dynamiczne modele rozwoju technologii.

Zadanie 5 - Scenariusze energetyki zeroemisyjnej w warunkach zrównoważonego rozwoju

W celu opracowania ostatecznych scenariuszy energetyki zeroemisyjnej w warunkach zrównoważonego rozwoju zastosowane zostaną metody ekonometryczne oraz modelowanie z wykorzystaniem systemu GAMS z interfejsem ANSWER MARKAL.

Efektem projektu będą scenariusze. Przy ich budowie zastosowane będą jako narzędzia pomocnicze programy komputerowe oraz metody ekonometryczne. Powstaną konkretne propozycje programów operacyjnych zmierzających do wdrożenia technologii umożliwiających realizację scenariuszy.

Wyniki projektu dostarczą istotnej wiedzy w zakresie zagadnień, które z upływem lat nabierać będzie coraz większego znaczenia. Technologie energetycznego wykorzystania paliw kopalnych zawsze będą powodować emisję dwutlenku węgla, a ich efektywność zależeć będzie od sekwestracji, której możliwości są ograniczone. Rozwój technologii zeroemisyjnych z tego względu jest rozwiązaniem stwarzającym lepsze perspektywy.

Warunkiem wdrażania wyników projektu jest akceptacja społeczna prognozowanych rozwiązań i zainteresowanie sfery gospodarczej. Efekt końcowy projektu (scenariusze i zarysy programów operacyjnych) stanowić będzie narzędzie stymulujące dla długofalowych planów rozwoju podmiotów gospodarczych z branży energetycznej. Dodatkowo przewidywana w ramach projektu identyfikacja możliwych konfliktów społecznych ułatwi podmiotom gospodarczym podejmowanie decyzji o kierunkach rozwoju.